Huize Venendal

Huize Venendal (Hoofdstraat 9)

Venendal, heeft een geschiedenis die voor een belangrijk deel gelijk oploopt met die van Hoogeveen. Het oorspronkelijke huis (naast gelegen aan het huidige pand) werd in het midden van de 17de eeuw gebouwd  en werd voor het eerst bewoond door Hendrik Schaep, proost van het kapittel van Sint Marie in Utrecht en zoon van Reinier Schaep en Anna van Echten. Hij was voor 100 morgen aandeelhouder in de Compagnie van 5000 Morgen, die door zijn neef, Roelof van Echten was opgericht.

Tot het landgoed behoorden enkele weilanden, bosperceeltjes, singels, lanen en een boomgaard. Sinds 1729 bleef het huis tot ver in de 19de eeuw bewoond door opvolgende telgen uit het geslacht Van Echten, die het regelmatig lieten verbouwen. Alleen de kelder in dit pand herinnert nog aan het oude huis. Het huidige pand was feitelijk het poorthuis van het landgoed Venendal. Meer informatie over het landgoed Venendal vindt u in deze flyer.

Voor het huis liep de Eerste Wijk. Na de demping werd dit de Hoofdstraat. Sinds kort ligt er weer een soort korte gracht voor het pand. Bij bepaling uit 1641 moest er langs de wijk een weg liggen, met daarachter weer een sloot, zodat niemand een huis dichter dan 10 meter van het kanaal af kon bouwen. Huize Venendal vormde daarop een uitzondering en werd met de voorgevel 3 meter voorbij de sloot gebouw, waardoor de weg tussen het kanaal en de sloot werd versmald tot ongeveer 5 meter. Echter door het steeds drukker wordende scheepvaartverkeer, moest het kanaal worden verbreed. Door deze verbreding reikte de voorgevel van Huize Venendal nu tot aan het water van het kanaal.

In 1856 bleek Anne Willem van Holthe tot Echten bereid het voorste deel  van het huis af te breken, om zodoende een weg langs het kanaal mogelijk te maken. Hij liet toen ook het kleine pandje rechts van de woning bouwen. In 1872 verkocht hij het huis aan  jonkheer Jan Arent Godert van der Wijck, burgemeester van Hoogeveen.(een 19de eeuwse gevelsteen welke in dit gebouw ligt meld 1653)

Enkele jaren later kwam het huis in bezit van boomkweker Marinus Rahder. Marinus en zijn vrouw Johanna vonden het huis te eenvoudig van uiterlijk. Zij lieten, naar ontwerp van gemeentearchitect Hendrik Hoegsma, in 1888 het huis een ware metamorfose ondergaan. De meest opvallende wijziging was de compleet nieuwe voorgevel, met teruggeplaatste voordeur en daarboven het balkon.

Laatste particuliere eigenaar was vervener Samuel Veldman-Boer in 1898. In 1953 kwam het pand in handen van de Onderlinge Brandwaarborg Maatschappij Hoogeveen. Aan de noordzijde van het gebouw waren de kantoorruimtes gevestigd en aan de zuidzijde woonde de familie Jonker. Dit is dus het pand waar ik (Henk Jonker, webmaster van deze site) mijn jeugd heb doorgebracht. Van 1953 tot 1967 was het gebouw in gebruik als kantoor en woonruimte. Tot 1976 waren in het gebouw nog kort gevestigd de Bibliotheek en Regalo. Sinds 1976 fungeert het als museum. In 2001 werd een uitbreiding bij het gebouw gerealiseerd onder leiding van architect Pieter Brink. Na 1 november 2015 wordt er een nieuwe bestemming voor het pand gezocht.

 

 

Artikelen bekeken hits
375869
Facebook Image

Copyright © 2015. Henk Jonker Hoogeveen